1 Makkabeërs 6:1–16 (gedeelte oor Antiochus se siekte en dood)

En koning Antiochus het deur die boonste streke van Persië getrek.
Daar het hy gehoor dat in Elymais, in die land van Elam, ’n stad was wat beroem was om sy rykdom in silwer en goud, en dat daar ’n baie ryk tempel was waar goue wapens, borseplate en skilde gelê het wat Alexander, die seun van Filippus, die koning van Macedonië – wat die eerste oor die Grieke geheers het – daar agtergelaat het.
Hy het gegaan en probeer om die stad te verower en dit te plunder, maar hy kon nie, omdat sy plan aan die burgers bekend geword het en hulle hom met groot krag teëgestaan het. Hy het dus van daar weggevlug en is bitter bedroef terug na Babilon.
Terwyl hy nog in Persië was, het iemand hom berig dat die leërs wat teen Juda uitgestuur is, verdryf is;
dat Lisias met ’n sterk leër uitgetrek het maar voor die gesigte van die Jode gevlug het; dat die Jode sterker geword het deur die wapens, manne en buit wat hulle van die leërs wat hulle verslaan het, geneem het;
dat hulle die gruwel wat hy op die altaar gesit het, afgebreek het in Jerusalem, en die heiligdom weer soos tevore ommuur het, en selfs sy stad Bet-Sur versterk het.
Toe die koning dit hoor, het hy geskok geword en in groot vrees geval. Hy het op sy siekbed geval vanweë die hartseer, omdat dit nie goed gegaan het soos hy gedink het nie.
Hy het daar baie dae gelê, want sy pyn het elke dag toegeneem, en hy het besef dat hy sou sterf.
Hy het sy vriende by hom geroep en gesê: “Die slaap het my oë verlaat en my hart is verskeur van kommer.
Ek het vir myself gesê: In wat ’n benoudheid het ek gekom en in wat ’n groot vloed van ellende verkeer ek nou – ek wat nog vrolik was en geliefd was toe ek die mag oorgeneem het!
Maar nou onthou ek die boosheid wat ek in Jerusalem gedoen het – hoe ek al die silwer en goud geneem het wat daarin was, en sonder rede die inwoners van Juda verdelg het.
Ek weet dat dit is om dié rede dat hierdie ellende my getref het; kyk, ek gaan nou sterf in ’n groot droefheid in ’n vreemde land.”
Hy het toe vir Filippus geroep, een van sy vriende, en hom oor sy hele koninkryk aangestel.
Hy het hom die kroon, sy koninklike kleed en ring gegee, sodat hy sy seun Antiochus kon grootmaak en koning maak.
So het koning Antiochus daar gesterf in die jaar 149 [= 164 v.C.].
 

2 Makkabeërs 9:1–29 (gedeelte oor sy siekte en dood)

Intussen het dit gebeur dat Antiochus met ’n groot vernedering uit Persië teruggetrek het.
Hy het naamlik in die stad Persepolis probeer om die tempel te plunder en die stad te verower, maar die inwoners het hom met wapens aangeval en hy is gedwing om, berooid, weg te vlug.
Toe hy in Ekbatana kom, het hy die nuus ontvang van wat met Nikanor en Timoteus se leërs gebeur het.
In woede het hy besluit om die Judeërs met ’n erger ramp as dié wat sy vader gedoen het, te straf.
Maar terwyl hy dit nog gesê het, het die Here, die God van Israel, wat alles sien, hom met ’n ongeneeslike en onsigbare plaag getref. Hy het meteens pyn in sy ingewande gekry, wat met ondraaglike smart gepaard gegaan het.
Dit was heeltemal reg, want hy het baie mense se ingewande laat uitbrand met ongehoorde wreedhede.
Tog het hy sy hoogmoed nie laat vaar nie, maar het nog meer verhard geraak, en het vol woede teen die Judeërs geraas en beveel dat sy wa vinniger moes ry.
Maar toe gebeur dit dat hy van sy wa afgegooi is wat in volle vaart geloop het, en die hele liggaam van die heerser is swaar beseer.
En die man wat kort tevore nog in sy verregaande hoogmoed gedink het dat hy die golwe van die see kon beveel en die berge in ’n skaal kon weeg, lê nou op die grond en moes in ’n draagstoel rondgedra word – duidelik getoon aan almal dat die mag van God bo dié van mense is.
So verrot was sy liggaam dat hy, terwyl hy daar lê, van die wurms gekruip het, en vanweë die stank en die rotting kon niemand hom nader nie.
Hy wat pas tevore nog die sterre van die hemel gedink het te kan aanraak, het nou vanweë die ondraaglike stank nie eens deur iemand gedra kon word nie.
Toe het hy, heeltemal gebreek, sy trots laat vaar en tot insig gekom deur die plaag van God se oordeel. Toe hy nie meer sy eie stink kon verduur nie, het hy gesê:
“Dit is reg om aan God onderworpe te wees, en ’n sterflike mens mag hom nie verbeel dat hy gelyk is aan God nie.”
Hy het selfs aan die Here ’n belofte gemaak dat hy die stad Jerusalem vry sou verklaar en dit as ’n heilige plek sou maak,
dat hy al die Jode sou toelaat om volgens hulle wette te lewe,
en dat hy die tempel sou versier met die mooiste geskenke, selfs mooier as voorheen.
Verder het hy selfs belowe dat hy ’n Jood sou word en in elke plek die mag van God sou verkondig.
Maar tog het die pyn van sy siekte nie opgehou nie, want God se regverdige oordeel het hom beetgekry.
Toe hy nie meer self kon asemhaal nie, het hy vir sy vriende geskryf en hulle versoek om sy seun op die troon te plaas.
 

20–27. (Hy skryf ’n brief waarin hy die Jode probeer paai en belowe dat sy seun Antiochus V sou regeer met hulle guns.)

Só het die moordenaar en godslasteraar, nadat hy die vreeslikste pyn verduur het, soos hy ander laat ly het, in ’n vreemde land, in die berge, jammerlik gesterf.
Sy liggaam is sonder eer weggevoer, en Filippus, sy vriend, het hom uit vrees vir die volk heimlik teruggebring en daar begrawe.
 

Opsomming van die verskil:

1 Makkabeërs 6: Antiochus word siek van hartseer, bely sy skuld oor wat hy in Jerusalem gedoen het, sterf bedroef in ’n vreemde land.
2 Makkabeërs 9: Antiochus word deur God met ’n vreeslike, stinkende, wurmgeteisterde siekte getref, verloor sy trots, probeer vergeefs om homself te verneder, maar sterf ellendig en oneerbaar.